La revuo de la Fondaĵo: n-ro 0 (1989)

En 1989, unu jaron post sia fondiĝo, la Fondaĵo ekeldonis sian propran revuon. La numero 0 aperis en julio-aŭgusto sub la nomo Universala Lingvo; ekde la sekva ĝi nomiĝus Internacia Lingvo. Ĝi estis dumonata kaj dulingva: preskaŭ la tuta enhavo aperis en du paralelaj kolumnoj, en la hispana kaj en esperanto, por ne senigi la ne-esperantistan publikon je la informoj, novaĵoj kaj viva agado de la movado en la mondo.

Ĉi tiu paĝo trairas la tutan numeron, sekcion post sekcio, por ke oni povu legi kaj serĉi ĝian enhavon sen malfermi la faksimilon. Sube troviĝas la kompleta PDF, kunmetita el la skanaĵoj de Bitarkivo.

Datumoj de la numero

• Kapo: Universala Lingvo. «Dulingva eldono — Edición bilingüe». N-ro 0, julio-aŭgusto 1989. Sub la kovrilo: «Revista oficial de la Esperanto-Fundación "Fernando Soler", Valencia (Hispanio)».
• Direktoro: Juan Fontecha Soto.
• Redakcio: Luci Moreno Díaz, Alberto Bermell Benet, José Añó Belda, José Martínez Hernández, Jorge Penella Moragues kaj Juan Fontecha Soto.
• Desegnoj: Graciano Calvet. Kovrilo: originala desegnaĵo de Jesús Marco Nácher.
• Adreso: strato Duque de Calabria, 4-2ª, 46005 Valencio. Telefonoj 374 23 94 kaj 374 26 84.
• Presado: «Copias 2», strato Jesús, 80, Valencio. Leĝa deponejo V-1821-1989. Dumonata.

Prezento, de Juan Fontecha Soto

La direktoro subskribas la prezenton, kun sia krajona portreto farita de Graciano Calvet, la desegnisto de la revuo, subskribita «G. Calvet-89». Li rakontas, ke la revuo estas frukto de la laboro de pluraj personoj, kaj agnoskas, ke pluraj obstakloj bremsis ĝian pli fruan aperon. Li klarigas la decidon fari ĝin dulingva kaj listigas la principojn de la sekcioj: neŭtraleco kaj pluralismo, diverseco de temoj, alloga aspekto kaj enhavo, kaj kvalito. Li distingas inter fiksaj sekcioj —anekdotaro, novaĵoj, leteroj, pedagogio, trairo de Hispanio, kulturo— kaj malpli fiksaj, kaj esperas atingi en proksima estonteco monatan periodecon. La deklarita celo: prezenti laboron inda aperi inter la centoj da esperantaj revuoj kiuj cirkulas tra la kvin kontinentoj.

Esperanta anekdotaro

La sekcio reprenas novaĵon el la Bulteno de la Hispana Esperanto-Federacio n-ro 7, de 1949, pri la unua kompleta televida programo en esperanto, farita en Nederlando, ilustritan per du bildoj el tiu programo. La redakcio aldonas sian propran komenton kvardek jarojn poste: la ekzemplo ne disvastiĝis en la okcidentaj televidoj, dum ĝi estis regule elsendata en Ĉeĥoslovakio kaj Nederlando kaj kreskis en Ĉinio —kie ili mencias la regionon Cingdao—, kun Sovetunio kaj Radio Havano ankaŭ ĉeestantaj. Kaj ili demandas, ĉu la kulpo estas nur de la politikaj potenculoj aŭ ĉu ankaŭ la esperantistoj mem portas gravan parton de ĝi.

Pedagogia sekcio

Ĝi anoncas, ke en la venontaj numeroj analizos konkretajn gramatikajn punktojn —la prononcon de la ĉapelitaj konsonantoj, la akuzativon, la transitivajn kaj netransitivajn verbojn—, sed dediĉas ĉi tiun unuan al klarigi al la ne-esperantista leganto, kio estas kaj kio ne estas la lingvo: ke ĝi ne estas miksaĵo de aliaj lingvoj, ke ĝia gramatiko reduktiĝas al dek ses reguloj sen esceptoj kaj ĝia baza vortprovizo al ĉirkaŭ 2.500 internaciaj radikoj, ke ĝi ne apartenas al iu partio aŭ ideologio, kaj ke ĝia mallonga historio jam pruvis kapablon travivi la militojn de la jarcento.

Trairo de Hispanio: Bilbao

Unua parto de sekcio kiu celis trarigardi la historion de la esperantaj grupoj kaj asocioj de la tuta lando. Ĉi-foje la revuo agnoskas, ke ĝi ne sukcesis kolekti ĝustatempe la datumojn pri la bilbaa asocio, do ĝi limiĝas prezenti la urbon: ĝian geografion kaj klimaton, ĝian komercan kaj maran karakteron, ĝiajn preĝejojn —la katedralon de Sankta Jakobo el 1379, Sankta Antono, Sankta Vicente Mártir, Sankta Dominiko—, la Sep Stratojn kaj la straton de la Ronda, kie naskiĝis Miguel de Unamuno la 29-an de septembro 1864. Kaj ĝi denove petas al la grupoj, ke ili sendu sian historion.

La ĉina neŭrokirurgio en disvolviĝo

Populariga artikolo tradukita de José Añó el la esperanta revuo El Popola Ĉinio n-ro 2/1989, verkita de Da Wei: la evoluo de la neŭrokirurgio en Ĉinio, kun datumoj pri institutoj, operacioj kaj mortokvanto, kaj la agnosko de la Pekina instituto kiel kunlaboranta centro de la Monda Organizo pri Sano.

Esperantaj novaĵoj

La plej ampleksa sekcio de la numero, kaj tiu kun plej granda dokumenta valoro hodiaŭ.

• XVII-a Renkontiĝo de la Valencia kaj Murcia Komunumoj. Alakanto, la 17-an de septembro 1989, en la Domo de la Kulturo, kun la provizora programo horo post horo: ĝenerala kunsido kaj disdono de diplomoj, kunveno pri la valencia-murcia federacio —statuto, estraro, delegitoj—, kunveno de «Juna Suno», seminario «Infanoj kaj Esperanto», publika prelego, gvidata vizito al la kastelo de Santa Bárbara kaj frata tagmanĝo.
• Universala Kongreso en Valencio. La revuo informas, ke Valencio povus esti sidejo de la Universala Kongreso de 1992 aŭ 1993, kaj ke Augusto Casquero de la Cruz faris monatojn antaŭe enketon por taksi tion, kun la unuaj favoraj respondoj de la asocioj de Alakanto kaj Murcio, pretaj helpi per mono kaj laboro. La ĉefa kandidato kiel sidejo estis la Palaco de la Muziko.
• La Fondaĵo en la 41-a kongreso de IFEF. En la internacia kongreso de fervojistaj esperantistoj okazinta en Salou de la 13-a ĝis la 19-a de majo 1989 —al kiu venis ĉirkaŭ okcent personoj, 647 el ili registritaj— la Fondaĵo estis reprezentita kun la kongresana numero 477. Ĝiaj reprezentantoj emfazas la intereson vekitan de la propagandaj afiŝoj kiujn ili kunportis, kiel tiu de la malantaŭa kovrilo de la revuo mem.
• Vizitoj de eksterlandaj samideanoj. Meze de majo ili ricevis la neatenditan viziton de Neil Salvesen, direktoro de la Centra Oficejo de Universala Esperanto-Asocio, kiu interesiĝis pri la ĵus kreita Fondaĵo kaj pri la ebla universala kongreso en la urbo. Ankaŭ pasis tra Valencio tri esperantistoj el Ĉeĥoslovakio kaj Pollando —Vladimir Stoklas, Witold Czerwinski kaj Przemysław Jankiewicz— kaj, de la 20-a ĝis la 23-a de junio, Stefania Perini kaj Norberto Saletti, el la ĝemela grupo de Bolonjo; Saletti estis ĝenerala sekretario de TEJO kaj tiam delegito de UEA en Bolonjo.
• La 49-a Nacia Kongreso. Ili anoncas, ke la Fondaĵo estos reprezentita en Bilbao kaj ke tie ĝi faros pli oficialan prezenton al ĉiuj hispanaj esperantistoj, post tiu farita antaŭ la lokaj informiloj en la 48-a, okazinta en Valencio la antaŭan jaron.
• Ebla tendaro de la junulara sekcio. En la kunveno de HEJS en Vitorio oni proponis neoficiale, ke la venonta renkontiĝo okazu en Valencio dum la Sankta Semajno de 1990, kaj la Fondaĵo proponas sian apogon.
• Novaj kursoj de esperanto. Du en la urbo: ĉe la Valencia Esperanto-Asocio ekde la 2-a de oktobro (lunde, merkrede kaj vendrede, de la 7-a ĝis la 9-a vespere) kaj ĉe la Fondaĵo mem ekde la 5-a de septembro, marde kaj ĵaŭde de la 6-a ĝis la 9-a. Kiel novaĵo, en la klasoj de la Fondaĵo oni uzus la gramatikon de Fernando Soler i Valls, Esperanto al Alcance de Todos, kompletigitan per lumbildoj, kasedoj kaj aliaj aŭdvidaj rimedoj. Aperas du mapoj kun la loko de ĉiu sidejo.
• Praktika kurso en Benifaió. Per la metodo de José Añó Belda, El A E I O U de la Internacia Lingvo, de la 5-a ĝis la 9-a de junio, por 16 infanoj de la 5-a klaso de EGB, dek- kaj dekunujaraj, entute kvin horoj; la procentaĵo de sukcesoj en la fina testo estis ĉirkaŭ 90 %. Añó ripetadis ĝin en pluraj lernejoj de Valencio kaj ĉirkaŭaĵo, kaj de la 17-a ĝis la 19-a de julio li gvidus en Benicàssim kurseton por aliaj instruistoj laŭ la sama metodo.
• Kongresoj kaj muziko. Ĉikago, Brajtono, Perpiñán kaj Torrox kiel venontaj aranĝoj, kaj la esperanta disko Reklamo al silento, de la slovaka grupo TEAM.

Raporto pri la vizito en Valencio

Kroniko subskribita de Witold Czerwinski kaj Przemysław Jankiewicz. Ili rakontas, ke Fontecha invitis ilin dum la kongreso de Salou kaj ke ili alvenis al Valencio per trajno la 24-an de majo, ĉar ili loĝis ĉe alia samideano; li atendis ilin en la stacidomo kaj zorgis pri ili dum la tuta restado. La pluvo malebligis bone viziti la urbon, kiun ili trarigardis per buso. Post mallongdaŭra vizito en la loĝejo de Fontecha ili iris al la klubejo de la Fondaĵo ĉe Duque de Calabria 4-2ª, kiun ili priskribas kiel lokon de imponanta komforto, kun multe da spaco, lumo kaj diversaj ĉambroj, kaj kun libroj donacitaj de la lokaj esperantistoj; poste ili vizitis la Grupon Esperanto de Valencio, ĉe Gran Vía Fernando el Católico 45-3ª, kie ili renkontis la gelernantojn de unuagrada kurso gvidata de s-ro Navarro. Ili adiaŭas dankante precipe al Fontecha pro lia gastameco.

Deziras korespondi

Adresoj de esperantistoj serĉantaj korespondantojn, kun aĝo kaj ŝatokupoj: el Irano, Pollando, Sovetunio, Hungario, Usono kaj Hispanio —inter ili Graciano Calvet, la desegnisto de la revuo, el Valencio—.

Ni rekomendas

Kvar legorekomendoj: la antologio M. Hernández, poeto de l' popolo, en traduko de Miguel Fernández (1987); La homa vivaventuro, de Giordano Moya (1987), el kiu oni reproduktas fragmenton pri esperanto kiel ilo de interkompreniĝo; Esperanto al Alcance de Todos, de Fernando Soler i Valls, en sia dekdua eldono; kaj, por infanoj, A E I O U de la Internacia Lingvo, de José Añó Belda.

Danko

La Fondaĵo dankas al s-ro José Climent Grañana, el Barcelono, kaj al la familianoj de s-ro Martí Miñana, el Valencio, pro la donaco de granda kvanto da libroj kaj aliaj esperantaĵoj por pligrandigi ĝian bibliotekon. Poste ĝi listigas la manierojn kunlabori: mona kontribuo, donaco de materialo, verkado por la revuo, aĉeto de libroj, la kunlaboranta karto aŭ abono.

Amuzaĵoj kaj enketo

La numero fermiĝas per krucvortenigmo kaj pluraj amuzaĵoj en esperanto, enketo por ke la legantoj indiku siajn tri plej ŝatatajn sekciojn —kun lotumo de senpaga abono inter la sendintoj— kaj la aliĝilo al la 75-a Universala Kongreso de Esperanto, planita en Havano de la 14-a ĝis la 21-a de julio 1990.

La faksimilo

Universala Lingvo n-ro 0, julio-aŭgusto 1989 (PDF) — 18 duoblaj paĝoj, kunmetitaj el la skanaĵoj konservitaj ĉe Bitarkivo. La sekva numero, jam kiel Internacia Lingvo, troviĝas ĉi tie.