Fundació d'Esperanto de la Comunitat ValencianaPromoció de l'esperanto al País Valencià

Historio

La Fondaĵo de Esperanto de la Valencia Komunumo estis konstituita en Valencio la 18-an de aprilo 1988 per la publika notaraĵo numero 612, farita antaŭ la notario Vicente Martorell Eixarch, sub la origina nomo «Esperanto Fondaĵo Fernando Soler».

Ĝi estis registrita kiel privata kultura fondaĵo de promocio en la Registro de Fondaĵoj de la Valencia Komunumo la 21-an de junio 1988, laŭ rezolucio de la Ĝenerala Sekretariejo de la Departemento pri Kulturo, Edukado kaj Scienco de la Generalitat Valenciana, publikigita en la DOGV n-ro 934, de la 13-a de julio 1988, kaj en la BOE n-ro 177, de la 25-a de julio 1988. Ĝi estas la sama ento, kun la sama jura personeco ekde sia origino, kiu ĉirkaŭ 2004 ŝanĝis sian nomon al la nuna, samtempe kun sia nuna registrado, de la 9-a de januaro 2004.

La ŝanĝo de nomo akompanis ŝanĝon de orientiĝo: anstataŭ la komenca ideo dediĉi la rimedojn de la fondaĵo al premiado de esperantistoj el la tuta mondo, la fondaĵo koncentris sian agadon en la Valencia Komunumo, kie ĝi povis esti pli efika kaj trovi institucian subtenon. La nova nomo krome identigas ĝin sen ke oni bezonu scii, kiu estis Fernando Soler Valls.

En ĉi tiu paĝo: Fernando Soler Valls · José Fernando Soler Sempere · La fondaĵo de 1988 · Fondaĵo naskita inter rezervoj · Juan Bautista Fontecha Soto · Provoj de proksimigo kaj de renovigo · La patronato de 2010 kaj la longa silento

  • 1873 En Albaida naskiĝas Fernando Soler Valls.
  • 1903 Fernando Soler Valls kunfondas la Valencian Esperanto-Grupon.
  • 1908 Soler Valls publikigas en Enguera Esperanto al alcance de todos, sian plej disvastiĝintan gramatikon, reeldonatan dum pli ol duonjarcento.
  • 1956 En Valencio mortas Fernando Soler Valls, 83-jara.
  • 1988 Konstituo de la Fondaĵo «Esperanto-Fondaĵo Fernando Soler»: unua patronato kun José Fernando Soler Sempere (prezidanto), Juan Bautista Fontecha Soto (sekretario) kaj Rafael Herrero García (kasisto), laŭ la BOE.
  • 1990 La Valencia Esperanto-Grupo elektas novan estraron: José Pérez Sempere anstataŭas Fontecha kiel prezidanton, laŭ la bulteno Valencia Luno n-ro 26.
  • 1991 Mortas José Fernando Soler Sempere, fondinto kaj unua prezidanto de la patronato; lin sekvas Juan Bautista Fontecha Soto, kiu prezidis la Valencian Esperanto-Grupon ĝis 1990, kun Alberto Bermell Benet kiel sekretario.
  • 1993 Valencio gastigas la 78-an Universalan Kongreson de Esperanto.
  • 2003 José Martínez Hernández jam anstataŭis, en nedifinita dato, Rafael Herrero García kiel kasiston: Fontecha, Bermell kaj Martínez Hernández subskribas la notaraĵon pri la ŝanĝo de nomo.
  • 2004 Ŝanĝo de nomo al Fondaĵo de Esperanto de la Valencia Komunumo: la agado reorientiĝas al la valencia medio.
  • 2010 Nova patronato: Juan Bautista Fontecha Soto (prezidanto), Tania García Fontecha (sekretariino) kaj Francisco García Cerrolaza (kasisto).
  • 2017 Mortas Juan Bautista Fontecha Soto, prezidanto de la patronato, en la aĝo de 56 jaroj.
  • 2020 Ekde tiu jaro, la advokato Ramón Diago Marco, Raúl Salinas Monteagudo kaj aliaj membroj de la Valencia Esperanto-Grupo komencas la klopodojn por revigligi la agadon de la fondaĵo.
  • 2023 La Generalitat malfermas periodon de antaŭa informado pri la registra reguligo aŭ la estingo de la fondaĵo, publikigitan en la DOGV n-ro 9585, de la 28-a de aprilo.
  • 2026 Renoviĝo de la patronato kaj rekomenco de agado.

Fernando Soler Valls (1873–1956)

La origina nomo de la Fondaĵo omaĝis al Fernando Soler Valls, naskita en Albaida (Valencio) la 15-an de marto 1873 kaj mortinta en Valencio la 24-an de marto 1956. Telegrafisto laŭ profesio, li estis ĉefo de Telegrafo en Valencio, fondinto kaj prezidanto de la Biblioteko de Telegrafaj Oficistoj kaj, fine de 1928, la Ĝenerala Direkcio de Komunikadoj sendis lin kiel ĉefon de Telegrafo al Cáceres, kie li restis ĝis 1931.

Li estis unu el la grandaj pioniroj de esperanto en Hispanio: en 1903 li kunfondis la Valencian Esperanto-Grupon kune kun Roman Ayza kaj Rafael Duyós Sedó, gvidis multajn kursojn —kelkajn organizitajn en Valencio de la Vegetarana Societo— kaj kunlaboris en la revuo La Suno Hispana. Li publikigis plurajn gramatikojn, kelkajn destinitajn al infanoj, inter ili Elementos de Esperanto kaj El idioma internacional auxiliar Esperanto. La plej disvastiĝinta estis Esperanto al alcance de todos, unue publikigita en Enguera en 1908 kaj reeldonata dum pli ol duonjarcento; la dua eldono (1910), premiita per arĝenta medalo en la Regiona Ekspozicio de Valencio de 1909, estas ciferecigita en Internet Archive, kaj la dek-dua (1976), postmorta, estas elŝutebla en ĉi tiu retejo. Dum siaj jaroj en Cáceres li verkis en la ĵurnalo Nuevo Día la rubrikon «Horizontes nuevos. El idioma internacional» kaj partoprenis la 8-an Kongreson de Esperanto (Oviedo, 1929); en 1931 li estis sendita al la telegrafa oficejo de Barcelono (fonto: «Extremadura, tierra de esperanto (1924-1936)»).

Ankaŭ lia filino Conchita Soler Sempere estis esperantistino: ŝia patro dediĉis al ŝi, «premie pro ŝiaj virtoj», la sesan eldonon kaj la postajn de sia gramatiko (Valencio, marto 1955), kaj en 1966 ŝi partoprenis la 27-an Hispanan Kongreson de Esperanto (Bilbao) kune kun iu «José Soler Sempere», plej verŝajne ŝia frato José Fernando. Ŝi mortis kelkajn monatojn poste, la 20-an de novembro 1966, kiel memorigas, apud ŝia foto, la dek-dua eldono de la libro. La ĝermolisto de la esperanta Vikipedio atribuas al Soler Valls, sen citi fontojn, du pliajn esperantistajn gefilojn: José Sempere, mortinta en 1952, kaj Fernando Soler Sempere, mortinta en 1966.

Valencio estis unu el la historiaj centroj de la hispana esperantismo, kun radikoj eĉ pli fruaj ol Soler kaj kun figuroj kiel Vicente Inglada, Manuel Caplliure Ballester —kiu en 1918 komencis la esperanto-kursojn ĉe la Lingva Instituto de la Universitato de Valencio— aŭ Vicente Olcina. Pri tiuj originoj, pri la vizito de Zamenhof en 1909 kaj pri la persekutado de la valenciaj esperantistoj dum la Hispana Civila Milito vi povas legi en «Kiam Zamenhof vizitis Valencion».

José Fernando Soler Sempere (1913–1991)

José Fernando Soler Sempere en 1988
José Fernando Soler Sempere en 1988

José Fernando Soler Sempere (Valencio, 1913–1991), filo de Fernando Soler Valls, estis teknika arkitekto laŭ profesio (Ora Medalo de la Oficiala Kolegio de Teknikaj Arkitektoj en 1985) kaj daŭriginto de la esperanto-kursoj de sia patro; li mortis sen infanoj.

Soler Valls dediĉis al sia filo la publikigon de unu el siaj gramatikoj, kun la deziro ke li ĉiam estu «entuziasma esperantisto»; patro kaj filo kuŝas kune en la tombejo de Valencio. José Fernando plenumis la taskon: kiam en 1988 li metis sian propran havaĵon en la fondaĵon, li kreis ĝin ne sub sia propra nomo, sed sub tiu de sia patro, Fernando Soler Valls. La simileco de la du nomoj ofte kaŭzas konfuzon kaj povas doni la impreson, ke la Fondaĵo portis la nomon de sia propra fondinto.

La konata esperantistino Ana Montesinos memoras, ke dum esperantistaj renkontiĝoj José Fernando Soler kutimis vesti sin tute verde, kiel signon de sia intensa identiĝo kun esperanto.

Ramón Diago Marco, hodiaŭ prezidanto de la Fondaĵo, memoras, ke José Fernando ĉiam salutis lin per la sama hispana vortludo: «Donde digo "digo", digo Diago» — ŝerca ŝanĝo de la esprimo «donde dije digo, digo Diego» (uzata kiam iu retiras tion, kion ĵus diris), kie la nomo Diego iĝas la familinomo Diago.

Laŭ la buŝaj atestoj de tiu epoko, Fontecha ankaŭ helpis kaj prizorgis José Fernando Soler Sempere dum liaj lastaj jaroj.

La fondaĵo de 1988

En 1988, José Fernando Soler Sempere konstituis la Fondaĵon «Esperanto-Fondaĵo Fernando Soler», kun Juan Bautista Fontecha Soto kaj Rafael Herrero García kiel membroj de la unua patronato. La komencan havaĵon, 1.500.000 pesetojn, kontribuis tute Soler Sempere, kiu prezidis la Fondaĵon ĝis sia morto en 1991. Ĝia statuta celo estas «la antaŭenigo, promocio, ekspansio kaj disvastigado laŭ la plej vasta maniero de la internacia helplingvo esperanto».

La kasisto, Rafael Herrero García, estis filo de doktoro Rafael Herrero Arroyo, kuracisto kaj honora prezidanto de la Hispana Esperanto-Federacio, kiun Fontecha memorigis en 1993, inter la forpasintaj valenciaj esperantistoj, en la saluto de la libro de la 78-a Universala Kongreso de Esperanto. En la bulteno de la 19-a Hispana Kongreso de Esperanto (Castellón, 1958) la tuta familio aperas enskribita: doktoro Herrero Arroyo, lia edzino Pilar García Villagrasa kaj iliaj filoj Rafael kaj Enrique Herrero García. Estis doktoro Herrero, kiu dissendis per radio la nekrologon de Fernando Soler Valls je ties morto en 1956.

La nova fondaĵo estis anoncita dum la 48-a Hispana Kongreso de Esperanto (Valencio, 1988) kaj komencis siajn aktivecojn en februaro 1989, per kursoj de esperanto en sia sidejo ĉe la strato Duque de Calabria, laŭ la bulteno Valencia Luno n-ro 21. La sidejo gastigis ne nur esperanto-kursojn: laŭ la memoro de rekta partoprenanto, tie okazis ankaŭ aliaj kulturaj kaj edukaj iniciatoj, interalie agadoj pri voĉedukado.

Laŭ la atestoj de tiu epoko, la fondinto volis dediĉi la rimedojn de la fondaĵo al premiado de esperantistoj el la tuta mondo; li pensis precipe pri tiuj, kiuj dediĉis jarojn al la lingvo sen ricevi ion ajn kontraŭe. Tiu sama bulteno registras la intencon: ĝi anoncis la kunvokon de premio memore al Fernando Soler Valls, direktita al ĉiuj, kiuj —esperantistoj aŭ ne— eksterordinare kontribuus al la disvolviĝo de la Esperanto-movado.

La ŝildo de la fondaĵo ĉe ĝia sidejo en Duque de Calabria, kun la origina nomo «Esperanto Fundación Fernando Soler»
La ŝildo de la fondaĵo ĉe ĝia sidejo en Duque de Calabria, kun la origina nomo «Esperanto Fundación Fernando Soler»

Evento en la Poŝta Salono de Valencio: de maldekstre dekstren, Juan Fontecha, Enrique Navarro (de la poŝtoficejo), José Añó, poŝtoficisto, Bermell kaj José Fernando Soler Sempere
Evento en la Poŝta Salono de Valencio: de maldekstre dekstren, Juan Fontecha, Enrique Navarro (de la poŝtoficejo), José Añó, poŝtoficisto, Bermell kaj José Fernando Soler Sempere

Tiun saman someron, la ĵurnalo Levante dediĉis reportaĵon al la reviviĝo de esperanto en la urbo: vi povas legi ĝin en «Kiam esperanto estis la tria lingvo de Valencio» (fontoj en ligiloj).

Fondaĵo naskita inter rezervoj

La kreo de la Fondaĵo Fernando Soler, en 1988, ne estis unuanime akceptita ene de la valencia esperantismo. José Fernando Soler Sempere estis proponinta la ideon al pluraj personoj, sed li trovis malmultan komencan subtenon ĝis kiam Juan Bautista Fontecha decidis helpi lin transformi la projekton en laŭleĝe konstituitan enton.

Laŭ la buŝaj atestoj de personoj, kiuj travivis tiun epokon, kelkaj membroj de la Valencia Esperanto-Grupo interpretis la naskiĝon de la Fondaĵo kiel disiĝon aŭ kiel eblan kreadon de paralela organizaĵo. Ne okazis formala rompo, kaj pluraj personoj restis samtempe ligitaj al ambaŭ entoj, sed dum jaroj persistis personaj kaj instituciaj rezervoj.

Institucie, male, la akcepto estis kora: la bulteno de la Grupo mem prezentis la novan enton kiel duan sidejon, kie lerni, paroli, praktiki kaj disvastigi esperanton, kaj invitis ĉiujn viziti ĝin (Valencia Luno n-ro 21).

La precizaj kaŭzoj de tiu malfido estas malfacile rekonstrueblaj. José Fernando Soler estis memorata kiel eksterordinare entuziasma esperantisto, sed ankaŭ kiel aparta kaj ekscentra persono, kun satira humuro, kiu ne ĉiam estis bone akceptata. Lia forta personeco povis veki simpation ĉe iuj kaj frikciojn kun aliaj. Tiuj, kiuj konis lin, tamen ne memoras lin kiel facile influeblan homon: ili priskribas lin prefere kiel obstinan kaj malfidan personon, kiu jam de longe serĉis iun, kiu helpu lin realigi sian projekton, sen trovi tiun.

Ankaŭ povis influi la naturo mem de la projekto. La Fondaĵo estis sendependa ento, kun propra havaĵo, propra sidejo kaj propraj regorganoj, kaj parto de la Grupo povis percepti ĝin kiel novan centron de agado ekster sia kontrolo.

La koincido de la nomoj aldonis certan konfuzon: kvankam la Fondaĵon kreis José Fernando Soler Sempere memore al sia patro, Fernando Soler Valls, patro kaj filo estis ofte konataj per tre similaj nomoj. Tio povis igi la iniciaton ŝajni pli persona ol ĝi efektive intencis esti.

Ni ne disponas pri sufiĉa dokumentaro por determini, kiu el tiuj faktoroj estis decida. Verŝajne kunfluis personaj diferencoj, timo perdi sendependecon kaj malsamaj manieroj kompreni, kiel devus organiziĝi la esperantista agado.

La disponeblaj atestoj tamen ne indikas konvencian politikan dividon: en la estraroj kunvivis personoj kun tre malsamaj ideologioj, kaj la memorataj malkonsentoj rilatas pli al malsamaj modeloj de esperantismo —modernigo kontraŭ tradicio, profesiiĝo kontraŭ volontuleco— ol al politiko.

Juan Bautista Fontecha Soto (1960–2017)

Juan Bautista Fontecha Soto en la saluto, kiun li subskribis en la libro de la 78-a Universala Kongreso de Esperanto (Valencio, 1993)
Juan Bautista Fontecha Soto en la saluto, kiun li subskribis en la libro de la 78-a Universala Kongreso de Esperanto (Valencio, 1993)

Juan Bautista Fontecha Soto (Aretxabaleta, Gipuzkoo, la 7-an de oktobro 1960 – kremaciita en Valencio la 31-an de julio 2017) estis unu el la decidaj figuroj en la kreo kaj la unua etapo de la Fondaĵo. Diplomita pri instruado, li komence laboris kiel instruisto de baza lernejo.

Jam de juna aĝo li elstaris, laŭ la atestoj de tiu epoko, pro sia lerteco pri formalaĵoj, paperaro kaj administraj klopodoj. Tiu kapablo estis esenca por ke la projekto de José Fernando Soler Sempere fariĝu en 1988 laŭleĝe konstituita fondaĵo.

Fontecha estis sekretario de la unua patronato, laŭ la BOE de 1988, kaj tiam prezidis la Valencian Esperanto-Grupon, kiu havis ĉirkaŭ kvarcent membrojn kaj intertraktis kun la Generalitat pri la ebla enkonduko de esperanto en pilotan EGB-lernejon, laŭ la reportaĵo de la ĵurnalo Levante de julio 1988 («Kiam esperanto estis la tria lingvo de Valencio»).

Li prezidis la Grupon ĝis la komenco de 1990: lia subskribo kiel prezidanto aperas ankoraŭ en la kunvoko de la ĝenerala asembleo de februaro 1989 (Valencia Luno n-ro 21), kaj la bulteno de majo 1990 jam publikigas la novan estraron elektitan de la asembleo, kun José Pérez Sempere kiel prezidanto (n-ro 26).

Post la morto de Soler Sempere, en 1991, Fontecha transprenis la prezidantecon de la Fondaĵo, kiu de tiam estis lia ĉefa platformo. En la 78-a Universala Kongreso de Esperanto, okazinta en Valencio en 1993, li estis vicprezidanto de la Loka Kongresa Komitato, prezidata de Augusto Casquero (n-ro 38).

Li restis ĉe la kapo de la patronato ĝis sia morto en 2017, 56-jara.

Modernigema vidpunkto pri la esperantismo

Fontecha pledis por modernigo kaj pli granda profesiiĝo de la Esperanto-movado. Li rimarkis, ke la preskaŭ ekskluziva dependo de volontula laboro malfaciligis la kontinuecon: multaj junuloj intense engaĝiĝis dum siaj studoj, kaj multaj personoj denove disponis pri tempo post emeritiĝo, sed granda parto de tiuj, kiuj plene eniris la laboran kaj familian vivon, fine reduktis aŭ forlasis sian aktivecon. Tial li proponis disvolvi ekonomie daŭripovajn servojn kaj agadojn, kiuj ebligus profesian dediĉon al esperanto, kaj li krome celis renovigi la publikan bildon de la lingvo, malproksimigante ĝin de elementoj, kiujn li konsideris tro ritualecaj aŭ fermitaj.

Tiu koncepto kontrastis kun pli tradiciaj sintenoj, ĉeestantaj en parto de la valencia movado de tiu epoko, kaj estis ĉe la origino de kelkaj el la malkonsentoj de tiuj jaroj.

La malfido al tio, kion li konsideris tro ritualeca, atingis eĉ la simbolojn. Kontraŭ la verda flago kun la kvinpinta stelo, aprobita en la unua Universala Kongreso de 1905, Fontecha emis al la jubilea simbolo, kreita en 1987 por la centjariĝo de la lingvo: latina E kaj cirila Э vidalvide, kiuj reprezentas la kunigon de Okcidento kaj Oriento kaj kiuj naskiĝis ĝuste ĉar parto de la movado vidis en la flago emblemon tro nacian por internacia lingvo (simboloj de esperanto). La jubilea simbolo neniam anstataŭis la flagon, kaj preferi unu aŭ la alian fariĝis rapida maniero sin situi en tiu debato.

Maldekstre, la flago aprobita en 1905; dekstre, la jubilea simbolo de 1987 (bildoj publikaĵaj, Wikimedia Commons)
Maldekstre, la flago aprobita en 1905; dekstre, la jubilea simbolo de 1987 (bildoj publikaĵaj, Wikimedia Commons)

En 1998, preskaŭ kvardekjara, li komencis studi juron kaj poste praktikis kiel advokato. Tiu profesia reorientiĝo daŭrigis lertecon pri juraj kaj administraj aferoj, kiun li montris multe antaŭ ol akiri la titolon.

Laŭ la atesto de Berta Raposo, filino de la valencia esperantisto Jesús Raposo Montero, la esperantistoj kromnomis lin «Fontefarita», ŝerca esperantigo de lia familia nomo, legata kiel la hispana «Fuente Hecha» (farita fonto). Li tre ŝatis lingvojn, interalie la germanan: kiam li fondis sian advokatan oficejon, li nomis ĝin «Fontecha und Kollegen» («Fontecha kaj kolegoj», germane).

Gvidmaniero kun kontraŭaj legadoj

Lian gvidmanieron ne ĉiuj liaj kunlaborantoj perceptis same: dum iuj emfazas lian iniciatemon, lian laboron kaj lian lertecon pri administrado, aliaj memoras fortan koncentriĝon de la decidoj en lia persono kaj bedaŭris la mankon de pli granda travidebleco. Tiuj diferencoj kontribuis igi lin kontroversa figuro ene de la valencia esperantismo.

Provoj de proksimigo kaj de renovigo

Malgraŭ la rezervoj, okazis ankaŭ provoj proksimigi la Fondaĵon kaj la Valencian Esperanto-Grupon. Dum la prezidanteco de Fontecha oni eĉ proponis, ke la Grupo uzu la sidejon de la Fondaĵo por kelkaj el siaj agadoj: la iniciato venis de juna sekretario de la Fondaĵo, samtempe ligita al ambaŭ entoj, kaj Fontecha akceptis, ke la propono estu transdonita al la Grupo, kio montras certan pretecon de la gvidantaro de la Fondaĵo kunlabori.

La propono ne estis bagatela. La Fondaĵo posedis propran loĝejon, dum la Grupo ne havis propran ejon: ĝi luis sian sidejon ĉe la Gran Vía Fernando el Católico, kaj ĝia propra bulteno klarigis en januaro 1998, ke «la lukosto de la nuna sidejo kreskis kaj kreskis, kaj multe pli kreskos estontece pro la nuna leĝo pri luado», ĝis la punkto timi la perdon de la ejo. Tiu sama numero anoncis la aĉeton de nova sidejo, jam «propraĵo de la membroj», ĉe la Avenida Peris y Valero, inaŭgurita la 1-an de marto 1998 (Valencia Luno n-ro 45). Dum daŭris tiu situacio, akcepti la proponon estus doninta al la Grupo stabilan spacon sen tiu elspezo. La iniciato ne sukcesis. Laŭ la atesto de tiu, kiu faris la klopodojn, parto de la estraro de la Grupo preferis konservi plenan sendependecon disde la Fondaĵo, kaj kelkaj personoj akceptis la proponon kun malfido; ne konstateblas tamen, ke tio estis la sinteno de la tuta Grupo.

Okazis same provoj altiri novajn homojn al la Fondaĵo mem. Valencia esperantistino memoras, ke Fontecha persone proponis al ŝi transpreni iun respondecon en la ento —ŝi ne memoras precize la postenon nek la daton— kaj ke ŝi rifuzis, ĉar ŝi opiniis, ke ekzistas pli preparitaj personoj. Ŝi memoras ankaŭ kunvenojn kunvokitajn por serĉi novan etapon, unu el ili en la loĝejo mem de la Fondaĵo, kun la intenco trovi homojn pretajn engaĝiĝi, revigligi la agadojn kaj favori ian formon de kunlaboro kun la Grupo.

Neniu el tiuj provoj konsolidiĝis, kaj la atestoj kongrue montras la saman bazan malfacilaĵon: la Fondaĵo disponis pri sidejo, havaĵo kaj rimedoj, sed al ĝi estis ĉiam pli malfacile kunigi stabilan grupon de personoj pretaj organizi agadojn kaj transpreni instituciajn respondecojn daŭre. Ĝia progresiva perdo de agado klarigeblas, almenaŭ parte, per tiu manko de homa kapitalo.

La patronato de 2010 kaj la longa silento

La patronato registrita en 2010, laŭ rezolucio de la 25-a de februaro, konsistis el Juan Bautista Fontecha Soto (prezidanto), Tania García Fontecha (sekretariino) kaj Francisco García Cerrolaza (kasisto), laŭ la atestilo de la Registro de Fondaĵoj, eldonita la 11-an de majo 2023 de la estro de la Servo pri Fondaĵoj kaj Asocioj, kiu nomas ĝin «la lasta registrita Patronato».

En la antaŭa patronato estis ankaŭ la esperantistoj Bermell kaj José Martínez Hernández. Bermell estis sekretario ekde 1991, kiam Fontecha transprenis la prezidantecon de la fondaĵo; Martínez Hernández anstataŭis kiel kasiston Rafael Herrero García en nedifinita dato, kaj en 2003 la tri subskribas la notaraĵon pri la ŝanĝo de nomo (vidu la dokumenton). Tiu notaraĵo estas la lasta dokumento pri ilia agado: la atestilo de 2023 ne mencias ilin, do la rezolucio de 2010 estas tiu, kiu fermas ilian etapon.

Tiu silento fine havis administrajn sekvojn. La 28-an de aprilo 2023 la Diari Oficial de la Generalitat Valenciana publikigis la malfermon de periodo de antaŭa informado rilate al la komenco de la procedo pri registra reguligo aŭ estingo de la Fondaĵo, kun dek-taga templimo por prezenti kontraŭdirojn (DOGV n-ro 9585, de la 28-a de aprilo 2023). La anonco indikis kiel lastan konatan domicilon de la ento la straton J. J. Dómine, 12.

Post tiu anonco, pluraj membroj de la Valencia Esperanto-Grupo turnis sin al la Protektorato de Fondaĵoj kaj proponis sin kiel patronojn, atentigante ke la statutaj celoj de ambaŭ entoj koincidis kaj promesante plenumi ilin. El tio naskiĝis la nuna patronato.

Post longa periodo sen konata publika agado, la patronato renoviĝis en junio 2026, kaj kun ĝi la agado de la fondaĵo: kiuj ĝin formas hodiaŭ, videblas en Kiuj ni estas.